Sanatınızı nasıl taşırsınız?

Sanat dünyasının en büyük olayı olabilmesi için sayısız eseri taşımak gerekmektedir. Sanat taşımacılığı devasa bir endüstridir, Kimberly Bradley yazıyor.

Bahar ayı sanatın etkinlik ayıdır. Venedik bienali ve Frieze’nın New York bölümü başlayacak, Art Basel’ de haziran ayında başlamaya hazırlanıyor. Çardaklar, çadırlar, salonlar ve kabinleri, modern ve çağdaş  devasa veya minik, maddi ve manevi tüm herşeyi ile başlamaya hazır. Fairgoers ve bienalistler hem aşk,  hem para, ya da her ikisi için geliyor. Ancak tüm bu kültürel üretim aslında oraya nasıl ulaşıyor?
Sanat-ulaşım sektörü hala sanat dünyası ne kadar genişledikçe genişlesin, sanat tutkunları için bu işin neredeyse görünmez bir parçasıdır. Amerika Birleşik Devletleri sanat müzelerinin sayısı bile git gide büyüyerek tek başına 3,500'i buldu. Sanat fuarları ise 2005'te 68 iken 2015 yılında 269' a çıktı. Dünyada tanınan 100 küsur bienal, ki en az 50 sanatçı katılımlı bienaller ve 300 galeri katılımlı sanat fuarları için hepsi depolarda satılmayı ve sergilenmeyi bekleyen eserler sanatseverler ile buluşmayı bekliyor. Peki birçok noktadan tek bir noktaya bu eserler nasıl yol alıyor?

Dikkatli tutun!

Yüksek seviyede profesyoneliz. Yüzlerce lojistik firması sanat taşımacılığı konusunda içlerinde İngiltere'den Crown Fine Arts ve Momart, Almanya'dan Hasenkamp, Hong Kong'tan Baltrans ve Amerika Birleşik Devlerleri'nden Dietl gibi çok eski ve geniş olan yüzlerce logistik firması sanat taşımacılığı konusunda uzmanlaşmıştır. Bu şirketler güvenle taşımayı kesin garanti ederler. Çünkü en ufak bir kırılmış eserin veya bir çok nedenden kaynaklanacak hatanın telafisi çok zordur. Sanat taşımacılığı sektöründe, bir çok kırık heykel hikayesinin yanında, içinde bir Douglas Gordon heykelininde bulunduğu bir kamyonun, yol kenarında 5 dakikalık bir mola veren kamyon şöförü yüzünden çalınması hikayesine kadar pek çok hikaye mevcuttur. Değerli eserler, eğilme ve darbe sensörlü, klima kontrollü özel kasalarda taşınmaktadır. Ancak, yüzeyi 'yüzen' yani (pigment katmanları kullanan sanatçı Günther Umberg gibi), kırılgan bir yüzeye sahip bir resim sert köpük ile inşa edilmiş bu trapez yığınları içinde sıkışmış olacaktır.

Üç boyutlu çalışma için en iyi sabitleme yöntemi, eseri sanatçı tarafından yapılmış yumuşak köpükler içine sabitlemektir. Otrans'ın sahibi ve yöneticisi Hermann Kaufman bir parça kendi sandığı içinde asla hareket etmemelidir diyor. Avusturyalı nakliyeci Kaufmann hava yastıklı, klima kontrollü kamyon filosu ile Batı Avrupa da taşımacılık yapmakta. Richard Serra'nın ünlü çok tonluk heykellerini kamusal alanlarda ve müzelerde yüklemek için flatbed kamyonlar, vinçler ve inşaat uzmanlarından oluşan bir ekip gerekiyor. Ama daha küçük galeriler için kaba kuvvetin yeterli geleceği düşünülen işlerde kolayca anıtsal lojistik operasyonlara dönüşebiliyor. 2013 yılında Berlin galerisi KOW 40 metreküp ispanyol toprağından oluşan kavramsal Santiago Sierra heykelinin sevkiyatı için bir çok kamyon ve iş gücü gerekti. Galerici Alexander Koch sergiyi hatırladığında "galerinin altından sergi katına kirli çuvalları taşıyan terli adamlar, sergi katını yetiştirmek için var gücü ile çalışıyorlardı" diye söylüyor.
O kadar profesyonellik elbette yüksek bir fiyata oluyor. Düz bir fotoğrafın veya resmin Londra'dan Zürihe tek gidiş nakliye ücreti yaklaşık 500 €. Avrupa'dan Asya'ya gidecek geniş bir heykelin altı haftalık okyanus yolculuğu görece olarak daha ucuz. 30.000  €. Elbet hava yolu bu seçeneğe göre çok çok daha pahallı olacaktır. Ama bu deniz ulaşım fiyatına sigorta dahil değil. Sigortayı da genel de müze veya galeriler üstlenmekte.  Centre Pompidou veya MoMA gibi kurumlardan gelen değerli eserler bile kurye ile gönderiliyor olabilir. Fakat bu seyahatlerde görevli kişi uçağın kargosunun yüklenmesinden indirilmesine kadar tümüyle danışmanlık yapmaktadır. Ancak Kaufmann'nın söylediğine göre bu çok pahallı bir yöntem. Genelde bu yöntemi müzeler tercih ediyor diye ekliyor.

Kendin Yap

Herkesin taşıma ekiplerine ve kişisel uzmanlara parası yetmeyebilir. Berlin'de yaşayan ve sık sık Kuzey ve Güney Amerika'da sergiler açan Amerikalı sanatçı John von Bergen "Eğer bir sanat yıldızı değilseniz, nakliye, sanat eserleri için, sanat değerinden daha fazla maliyete sebep olabiliyor, bu yüzden alternatif yollar bulmalısınız diyor. Resmi çerçevesinden çıkarıp rulo halinde Fedex ile göndermek, galericilerin bagajlarında eserleri göndermek, kendi arabanız ile seyahat etmek, standart posta yolu ile eserleri göndermek akıllıca ulaşım yöntemlerinden olabilir. Veya Alman Karin Sander ve Şilili Eugenio Dittborn gibi birkaç sanatçının yaptığı gibi ulaşımı sanat eserlerinin bir parçası yapmakta lojistiğin çeşitli yöntemleri olabilir.

Makalenin devamını BBC Culture'dan okuyabilirsiniz.

Okunma 5488 defa